Việc phân tích vị trí liên kết trên website luôn là một bài toán khó với nhiều SEOer, đặc biệt khi cấu trúc internal link phức tạp, liên kết quan trọng lại “ẩn” ở những khu vực ít được người dùng và bot chú ý. Tuy nhiên, với Screaming Frog, bạn có thể dễ dàng thu thập và phân loại vị trí xuất hiện của từng link (menu, nội dung chính, sidebar, footer…) để hiểu rõ mức độ “ưu tiên” mà mỗi URL đang nhận được. Trong bài viết này, LENART sẽ hướng dẫn bạn cách cấu hình crawl, xem và export dữ liệu vị trí liên kết, từ đó tối ưu chiến lược internal linking nhằm cải thiện hiệu quả SEO và trải nghiệm người dùng.
1. Link position là gì?
Link position là vị trí của một liên kết trên trang, chẳng hạn như trong navigation, sidebar, nội dung chính (main content) hoặc footer.
Screaming Frog SEO Spider sẽ tự động phân loại vị trí của từng liên kết dựa trên cấu trúc HTML của trang, sử dụng các thẻ HTML5 sematic như header, nav, footer (hoặc các thẻ không sematic nhưng được đặt tên rõ ràng như div id=”nav”) để xác định từng khu vực và vị trí link nằm trong đó.
Công cụ không render giao diện trang mà chỉ đọc HTML, vì vậy việc phân loại phụ thuộc rất nhiều vào cách bạn viết, đặt tên và tổ chức HTML có logic hay không. Điều này cũng có nghĩa là link position phản ánh vị trí của liên kết trong cấu trúc HTML, chứ không phải vị trí hiển thị trực quan trên trình duyệt. Với những website không dùng HTML5 semantic rõ ràng hoặc cấu trúc khó nhận diện, bạn có thể tùy chỉnh lại cách phân loại link position cho phù hợp với từng site thông qua phần cấu hình riêng trong Screaming Frog.
2. Tại sao vị trí liên kết lại hữu ích?
Việc phân tích vị trí liên kết không chỉ giúp bạn hiểu link đang nằm ở đâu trên mỗi trang, mà còn hỗ trợ rất nhiều trong quá trình tối ưu kỹ thuật và chiến lược internal link. Dưới đây là hai nhóm ứng dụng quan trọng của link position: hỗ trợ tìm và sửa lỗi liên kết hiệu quả hơn, và nâng cao chất lượng internal linking cho cả người dùng lẫn công cụ tìm kiếm.
2.1. Xác định & sửa lỗi liên kết
Biết được một liên kết nằm ở đâu trên trang sẽ cực kỳ hữu ích khi bạn cần tìm và sửa các liên kết có vấn đề, chẳng hạn như broken link, jump-link lỗi hoặc redirect không cần thiết. Trong thực tế, việc này hỗ trợ rất tốt cho quá trình tìm link lỗi bằng Screaming Frog và audit redirect, đặc biệt với những website có cấu trúc internal link phức tạp.
Nó cũng giúp bạn dễ dàng ưu tiên link cần sửa trước, ví dụ một liên kết xuất hiện toàn site trong main navigation thường quan trọng hơn nhiều so với một liên kết nằm trong nội dung của một trang ít được chú ý.
2.2. Cải thiện internal linking
Khi làm SEO, mỗi khi nghĩ đến liên kết chúng ta thường tập trung ngay vào giá trị SEO của link. Tuy nhiên, hiểu được vị trí của liên kết trên trang lại giúp bạn cải thiện internal linking cho người dùng, bằng cách đặt link ở những khu vực hợp lý và dễ hiểu hơn trong trải nghiệm đọc.
Bằng cách phân tích hành vi click trong công cụ analytics và so sánh với dữ liệu link position từ crawl, bạn có thể ưu tiên những trang quan trọng xuất hiện ở các vị trí được người dùng click nhiều, chứ không chỉ tối ưu cho công cụ tìm kiếm.
Đối với search engine, mô hình Reasonable Surfer Model của Google xem xét lượng PageRank mà một link có thể truyền đi dựa trên xác suất người dùng sẽ click vào link đó.
Lượng PageRank chảy qua một liên kết phụ thuộc vào nhiều đặc điểm khác nhau của link. Một trong những đặc điểm được nêu trong bằng sáng chế là vị trí liên kết, chẳng hạn như link nằm trong nội dung chính, trong danh sách HTML, hay ở các khu vực phụ như footer hoặc sidebar.
Bản tiếp theo của bằng sáng chế Reasonable Surfer tiếp tục nhắc lại link position như một yếu tố. Ví dụ, hệ thống có thể sinh ra một rule cho rằng một link nằm dưới heading “More Top Stories” trên trang cnn.com có xác suất được click rất cao.
Nếu những điều trên được Google áp dụng, có thể suy luận rằng một liên kết ở footer sẽ được xem là ít khả năng được click hơn so với một link nằm ở phía trên phần nội dung chính. Do đó, link nằm ở footer thường được xem là có xác suất được click thấp hơn, và trong một số mô hình lý thuyết, lượng PageRank chảy qua các liên kết này có thể thấp hơn so với link nằm trong nội dung chính.
Dù việc ám ảnh quá mức về “trọng số” của từng vị trí link là không cần thiết, nhưng từ góc độ thực tế, bạn có thể tập trung phân tích và tăng tần suất liên kết tới một số trang nhất định từ trong nội dung, thay vì để chúng “lẫn” giữa đống link site-wide như menu hay footer.
Vì thế, bạn có thể lọc các inlink tới một trang chỉ từ phần nội dung (body content), bỏ qua các link từ main navigation hoặc footer, để phân tích internal link chuẩn hơn. Cách làm này đặc biệt hữu ích khi bạn muốn đánh giá các liên kết thực sự mang tính ngữ cảnh, thay vì các link sitewide mang tính điều hướng.
3. Cách phân tích vị trí liên kết
Để bắt đầu, bạn cần tải SEO Spider (bản lite miễn phí cho tối đa 500 URL). Bạn có thể tải về bằng các nút ở thanh sidebar bên phải. Bạn không cần licence để sử dụng tính năng phân tích vị trí liên kết.
3.1. Crawl website
Nhập hoặc dán website bạn muốn crawl vào ô “Enter URL to spider” rồi nhấn “Start”.
Hãy chờ cho thanh tiến trình crawl chạy tới 100%, hoặc bạn cũng có thể bắt đầu phân tích ngay trong lúc crawl diễn ra. Tuy nhiên, một số dữ liệu về liên kết, chẳng hạn như inlinks, sẽ chỉ đầy đủ sau khi crawl hoàn tất.
Trong những trường hợp cực đoan, dữ liệu về link position cũng có thể giúp phát hiện các mô hình internal linking bất thường, nơi thuật toán có thể can thiệp để chống lạm dụng, chẳng hạn như các hình thức footer link penalty từng ghi nhận trước đây.
3.2. Highlight URLs ở cửa sổ trên cùng
Click vào một URL hoặc chọn nhiều URL bằng cách giữ phím Ctrl trên Windows hoặc phím Command trên macOS trong cửa sổ phía trên (ở bất kỳ tab nào) – những URL này sẽ là các trang bạn muốn phân tích vị trí inlinks trỏ tới.
3.3. Click ‘Inlinks’ để xem các liên kết nội bộ trỏ tới URL
Tab ‘Inlinks’ ở cửa sổ dưới sẽ hiển thị tất cả các liên kết được tìm thấy trong quá trình crawl trỏ tới những URL đang được chọn ở phần master view. Hãy lọc kiểu link về ‘Hyperlink’ để chỉ hiển thị các liên kết nằm trong thẻ anchor.
Cuộn bảng để xem những trang nào (‘From’) đang đặt link trỏ tới các URL được highlight ở master view (‘To’).
Trong tab Inlinks có rất nhiều cột cung cấp dữ liệu chi tiết cho từng liên kết, bao gồm: anchor text, alt text (nếu là image link), link có được follow hay không, thuộc tính rel và target, status code, kiểu đường dẫn (path type) và vị trí liên kết (link position).
3.4. Cuộn để xem cột Link Position
Khi đang ở tab Inlinks, hãy cuộn ngang sang bên phải để thấy cột “Link Position” – cột này cho bạn biết chính xác từng liên kết đang nằm ở vị trí nào trên trang.
Bạn có thể click vào bất kỳ URL nào, ở bất kỳ tab hoặc filter nào trong cửa sổ trên cùng. Chẳng hạn, mục ‘Response Codes > Client Error (4XX)’ sẽ hiển thị danh sách các liên kết bị lỗi (broken links) và các vấn đề liên quan đến http status code crawl, từ đó hỗ trợ quá trình kiểm tra redirect và xử lý lỗi hiệu quả hơn. Tại đây, bạn có thể click vào một broken link, rồi xem trang nguồn (From), anchor text và vị trí liên kết (link position) để biết chính xác cần sửa ở đâu.
Trong ví dụ minh họa, có lỗi 404 từ
https://dulichtritai.vn/thue-xe-team-building/
trỏ tới
https://dulichtritai.vn/thue-xe-dua-don-nhan-vien/
được phân loại là một liên kết thuộc nhóm “Content” nằm trong phần nội dung của bài blog, với anchor text “few places left”.
Các nhóm phân loại link position mặc định bao gồm:
- Navigation – Các link nằm trong thành phần điều hướng chính, thường là menu chính.
- Header – Các link nằm trong phần header, thường ở phía trên cùng của trang.
- Aside – Các link nằm ngoài vùng nội dung chính, thường dùng cho hộp nổi bật (call-out box) hoặc sidebar.
- Footer – Các link nằm trong footer ở cuối trang.
- Content – Các link nằm trong phần nội dung chính (main body content) của trang.
Việc phân loại này được thực hiện bằng cách sử dụng link path của từng liên kết (ở dạng XPath) và dò các chuỗi con (semantic substrings) quen thuộc trong HTML. Cột Link Path vì vậy có thể cung cấp thêm bối cảnh chi tiết hơn về vị trí chính xác của mỗi link trong mã HTML.
Bạn cũng có thể dùng filter để chỉ xem các link trỏ đến một trang từ một loại vị trí nhất định. Ví dụ, nếu bạn chỉ muốn xem các liên kết trong nội dung (Content) trỏ tới một trang hoặc một nhóm trang (và bỏ qua toàn bộ link từ navigation, footer, v.v.), hãy dùng bộ lọc ở phía bên phải và chọn “Content”.
Khi chọn filter “Content”, Screaming Frog sẽ loại bỏ tất cả các vị trí liên kết khác và chỉ hiển thị các inlink nằm trong phần nội dung (in-content links).
Bạn cũng có thể xem vị trí của các outlink từ một trang (hoặc một nhóm trang) theo cách tương tự, bằng cách chuyển sang tab ‘Outlinks’ ở cửa sổ dưới.
3.5 Bulk Export Inlinks & Link Position
Để xuất hàng loạt dữ liệu internal link kèm link position, bạn chỉ cần dùng nút “Export” trong tab Inlinks. File xuất ra sẽ bao gồm toàn bộ dữ liệu liên kết của các URL đang được chọn ở cửa sổ trên.
Bạn cũng có thể xuất cùng loại dữ liệu này bằng cách right–click vào URL trong cửa sổ trên và chọn ‘Export > Inlinks’.
Cuối cùng, nếu muốn xuất toàn bộ dữ liệu inlink hoặc outlink cho mọi URL trong lần crawl, hãy dùng menu ‘Bulk Export > Links > All Inlinks / All Outlinks’.
Lưu ý nhỏ: file này có thể rất lớn. Nếu bạn crawl một website lớn và có nhiều sitewide links, kích thước export sẽ phình ra nhanh chóng. Ví dụ, với 10.000 page và 200 link xuất hiện sitewide trên mọi trang, bạn sẽ có tối thiểu khoảng 2 triệu dòng liên kết trong file export.
4. Cách cấu hình Link Position
Mặc dù Screaming Frog thường phân loại vị trí liên kết khá tốt, nhưng không phải lúc nào cũng chính xác, vì nhiều website không dùng HTML5 semantic hoặc đặt tên HTML không rõ ràng. Do đó, bạn có thể tùy chỉnh (configure) cách phân loại link position để cải thiện độ chính xác khi phân tích (tính năng này cần licence trả phí). Với cấu hình này, bạn dùng substring trong link path (XPath) của bất kỳ liên kết nào để gán chúng vào nhóm vị trí phù hợp.
Để custom link position, vào ‘Config > Custom > Link Positions’. Thiết lập mặc định sử dụng một danh sách các “search term” để phân loại link theo vị trí.
Website Screaming Frog chính là ví dụ điển hình cho trường hợp cần tinh chỉnh. Site này có các link mobile menu nằm ngoài thẻ nav, nên mặc định bị phân loại là link trong ‘Content’. Điều này không chính xác, vì thực chất chúng chỉ là một dạng sitewide navigation trên mobile. Tuy nhiên, do chúng không nằm trong nav và cũng không có class chứa chữ “nav”, nên hệ thống mặc định hiểu đó là link trong nội dung.
Class name @id=’wrapper’ có thể được dùng trong tính năng Link Positions để gán đúng nhóm vị trí cho loại link này.
Khi bạn crawl lại website sau khi cấu hình, các liên kết này sẽ được gán đúng là link thuộc nhóm navigation sitewide, không còn bị tính nhầm là link trong nội dung nữa.
Quy trình này có thể áp dụng cho mọi loại liên kết, nghĩa là bạn có thể “tag” và phân loại link dựa trên substring trong XPath của chúng. Tuy nhiên, việc custom link position chỉ nên thực hiện khi bạn hiểu rõ cấu trúc HTML của website, đặc biệt với các site có render phức tạp hoặc sử dụng crawl javascript SEO, vì cấu hình không chính xác có thể khiến dữ liệu bị phân loại sai.
Các search term dùng cho phân loại link position hoạt động theo thứ tự ưu tiên (order of precedence). Vì ‘Content’ đang được set với giá trị / (match mọi Link Path), nên nó luôn phải để ở cuối cấu hình, nếu không sẽ “nuốt” hết các trường hợp khác.
Trong ví dụ trên, class @id=’wrapper’ được thêm vào nhóm link position ‘Navigation’ và được di chuyển lên trên ‘Content’ bằng nút ‘Move Up’ để đảm bảo nó được ưu tiên phân loại vào Navigation trước.
Bạn cũng có thể tắt hoàn toàn tính năng Link Positions. Khi đó, SEO Spider sẽ không lưu XPath của từng link và cũng không xác định vị trí liên kết. Điều này giúp giảm sử dụng RAM và tăng tốc độ crawl, phù hợp khi bạn chỉ cần dữ liệu link cơ bản, không cần phân tích theo vị trí.
Qua bài viết này, bạn đã nắm được cách phân tích vị trí liên kết bằng Screaming Frog SEO Spider, từ việc crawl website, xem inlinks/outlinks, đọc cột link position, lọc theo từng khu vực (navigation, header, content, footer) cho đến cấu hình lại Link Positions để phù hợp với cấu trúc HTML thực tế của site. Nhờ quy trình này, bạn có thể dễ dàng phát hiện và ưu tiên sửa các liên kết lỗi, tối ưu chiến lược internal linking cho cả người dùng lẫn công cụ tìm kiếm, đồng thời hỗ trợ các hoạt động như broken link building và audit kỹ thuật tổng thể. Công Ty Dịch Vụ SEO Tổng Thể LENART tin rằng hướng dẫn này sẽ giúp bạn khai thác Screaming Frog ở mức sâu hơn, cải thiện phân bổ PageRank nội bộ và nâng cao hiệu quả SEO tổng thể cho website.
